Kitobdagi satrlar Batorining xayoliga mixlanib qolgandi.
"Yosh qon — vaqtni sekinlashtiradi."
Sham alangasi sargʻaygan sahifalar ustida titrar, yozuvlar goʻyo jonlangandek koʻrinardi. Har bir jumla uning ichidagi nafratni maqsadga aylantirardi.
Kitobda yozilishicha, agar inson tanasiga boshqa insonning qoni qoʻshilsa, u boshqaning yoshidan oʻziga ulush olishi mumkin emish. Bu deyarli oʻlmaslik degani edi.
Sahifada misollar ham bor edi.
Chingizxon — yovuz, shafqatsiz, qonli yurishlari bilan mashhur. 72 yil umr.
Alexander Makedonskiy — qudratli jangchi, ammo tanasini qondan himoya qilgan, zirh va dubulgʻa bilan oʻzini yopgan. Umri esa ancha qisqa.
"Farq nimada?" — deb yozilgan edi pastroqda.
"Qon bilan yaqinlik."
Batori sahifani sekin siladi. Bu mantiqsiz edi. Isbotsiz. Balki yolgʻon.
Ammo nafrat — mantiqni yemiradi.
"Yosh, chiroyli inson qoni tanaga foydali."
"Uni ichish emas. Uni qoʻshgan holda vanna qabul qilish."
Satrlar tugadi.
Xona ichida sukunat.
Sham alangasi sekin chayqaladi. Deraza ortida shamol oynaga yomgʻir tomchilarini urmoqda.
Batori ikki o't orasida qoldi.
U oʻldirsa — qotil.
Oʻldirmasa — qari.
U koʻzguga qaradi. Yuzida hali yosh ayol. Ammo koʻz atrofida sezilar-sezilmas chiziqlar.
Yoʻq.
Bir yechim bor.
Ruhoniy.
Agar savolni boshqacha berilsa, u kim bilan gaplashayotganini bilmaydi. U faqat savolni eshitadi.
Kun kech kirgan. Osmondan yomgʻir shunday quyardiki, ko'chalar loyga aylangan. Suv tomlari tomlardan sharillab oqadi. Odamlar boshiga nima topsa yopib, panoh izlab yuguradi.
Cherkov ichida xira shamlar yonib turardi. Devorlar nam tortgan. Havoda sham va eski yogʻoch hidi aralash.
Eshik birdan ochildi.
Sovuq shamol bilan birga yomgʻir tomchilari ichkariga sachradi.
— Janob ruhoniy…
Ovoz boʻgʻiq.
Oyogʻida zoʻrgʻa turgan mast odam ichkariga kirib keldi. Kiyimlari hoʻl, sochlari yuziga yopishgan. Har qadamida tebranadi.
Ruhoniy yosh yigit edi. Oqartirilgan oddiy libos kiygan. Qoʻlida kichik kitob.
— Kechirasiz, — dedi u qattiq ohangda. — Bu yer cherkov. Bu yerga mast holda kirish mumkin emas. Tezda tark eting.
Mast odam kuldi. Quloq solsa, kulgisi ichida sovuq bor.
— Hoy, unday demang… tashqarida yomgʻir meni ezib tashlaydi. Mana, qarang…
U devorga suyanib zoʻrgʻa tik turdi.
Ruhoniy qoshini chimirdi.
— Bu yer tomosha uyi emas. Cherkov ichish joyi ham emas.
Mast odam ko'zlarini qisdi. Ruhoniyning yosh ekanini payqadi.
— Bilasizmi… — dedi u pastroq, yaqinroq kelib. — Menda hali ochilmagan butun bor. Agar meni ichkariga qoʻysangiz… sizga ham beraman.
Bir zumga sukunat.
Yomgʻir shiddati tomni urmoqda. Sham alangasi qimirlaydi.
Ruhoniy mast odamga tikildi.
Uning nigohi bir oz oʻzgardi.
— Sizning savolingiz bormi? — dedi u sekinroq.
Mast odam boshini koʻtardi. Koʻzlari endi avvalgidek xira emasdi. Nigohida maqsad bor edi.
— Bor… — dedi u. — Agar bir inson… boshqa inson qoni orqali… yoshlikni qaytara olsa… bu gunohmi?
Yomgʻir yana kuchaydi.
Cherkov ichidagi havo birdan ogʻirlashdi.
Ruhoniy koʻzlarini qisdi.
— Qon… hayotdir. Uni toʻkish ham, undan foydalanish ham — mas'uliyat. Savolingiz gʻalati.
Mast odam yaqinlashdi.
— Agar bu bir jon evaziga boshqa jonni saqlasa-chi?
Ruhoniy chuqur nafas oldi.
— Gunoh niyatdan boshlanadi. Agar niyat shaxsiy manfaati uchun boʻlsa — bu zulmdir.
Mast odamning labida yengil, sezilmas tabassum paydo boʻldi.
— Demak… agar kimdir boshqaning hayotini oʻz yoshlik uchun olsa… bu zulm.
— Ha, — dedi ruhoniy qat'iy.
Bir lahza ular jim turishdi.
Yomgʻir tomchilari oynaga uriladi. Sham alangasi titraydi.
Mast odam sekin bosh irgʻadi.
— Tushundim…
U orqaga chekindi.
Ruhoniy eshikka qarab ishora qildi.
— Endi boring.
Mast odam burildi. Eshik ochildi. Sovuq havo yana ichkariga kirdi.
Eshik yopildi.
Cherkov ichida yana sukunat.
Tashqarida esa yomgʻir ostida ketayotgan odamning qadam tovushlari sekin-asta yoʻqolib bordi.
U mast emas edi.